Słyszysz o AI, Druku 3D i Cyfrowej Fabrykacji. A Potem Idziesz Do Pracy i… wymiarujesz w CAD 2D.
To może frustrować.
Z jednej strony słyszysz o megastrukturach jak The Line, druku 3D na Marsie, sztucznej inteligencji projektującej całe osiedla. Z drugiej strony – rzeczywistość polskiej pracowni: niskie stawki, budowanie systemem gospodarczym, AutoCAD 2D i projekty, które niewiele mają wspólnego z tym „przyszłościowym” obrazem zawodu.
Jak tu młody architekt ma nie mieć FOMO? Jak się nie czuć oszukanym, gdy po studiach pełnych wizji trafia do świata, gdzie liczy się tylko to, żeby „dowieźć projekt na czas i nie zawsze w budżecie”?
Sam czasem czuję się zagubiony i przebodźcowany.
Właśnie dlatego rozmawiałem z Piotrem Zbierajewskim – architektem pracującym w Danii, ekspertem od technologii cyfrowych w projektowaniu, który wie co jest realnym trendem a co tylko buzzwordem. Odpowiedź nie jest taka, jakiej się spodziewasz.
Nie chodzi o to, że gdzieś jest lepiej. Chodzi o to, że wszędzie jest inaczej skomplikowane.
Kim Jest Piotr Zbierajewski i Dlaczego Warto Go Posłuchać?
Piotr pracuje w Danii – kraju, gdzie architektura od lat funkcjonuje na zupełnie innych zasadach niż w Polsce. Zajmuje się technologiami cyfrowymi w projektowaniu, pracując często na styku architektury i projektów infrastrukturalnych. Zna tradycyjne rozwiązania i ma dostęp do rozwiązań przyszłości.
Z tej perspektywy obserwuje i komentuje sytuację architektów w Polsce. Jest autorem licznych artykułów i wypowiedzi o kondycji zawodu architekta. Widzi, co działa w Skandynawii, ale nie udaje, że polski rynek to może być kopiuj-wklej Kopenhagi.
Jego wartość? Umiejętność nazwania problemów wprost, bez owijania w bawełnę. Jeśli szukasz kogoś, kto powie Ci „jak naprawdę jest” zamiast sprzedawać Ci wyidealizowany obraz zawodu – Piotr jest właściwą osobą.
Problem #1: Przyszłość Jest Już Dziś, Ale Jest Nierówno Rozłożona
„Przyszłość jest już dziś, ale jest nierówno rozłożona” – to cytat z Williama Gibsona, jednego z ojców cyberpunku, który genialnie opisuje chaos w architekturze XXI wieku.
Oznacza to, że zaawansowane technologie i nowoczesne podejścia koegzystują ze starymi metodami. I nie chodzi tylko o różnice między krajami. To dzieje się w tym samym mieście, w tej samej branży, czasem nawet w tej samej pracowni. Tak, można projektować nowoczesne wieżowce, a jednocześnie robić wiele rzeczy jak 30. lat temu. Zbieraj dane projektowe w standardzie XXI – sprawdź IC PROJECT.
Jedna firma projektuje w BIM z wykorzystaniem pluginów do optymalizacji energetycznej. Inna – w AutoCADzie, bo „tak się zawsze robiło”. Jedna pracownia analizuje dane klimatyczne i projektuje z myślą o zmianach środowiskowych. Inna – kopiuje sprawdzone schematy, bo klient chce „szybko i tanio”.
Efekt? Totalne pomieszanie z poplątaniem. Buzzwordy lecą ze wszystkich stron: AI, automatyzacja, parametryka, cyfrowe fabrykacje, druk 3D. A Ty siedzisz w pracy i zastanawiasz się:
„Czy to tylko szum medialny, czy moja praca rzeczywiście nie ma już sensu?”
I tu jest pies pogrzebany. Większość architektów w Polsce nie stosuje tych technologii na co dzień. Nie ma na nie budżetów, nie ma czasu, nie ma struktury organizacyjnej, która by to wspierała. Więc słyszysz o przyszłości, ale jej nie dotykasz.
I to rodzi FOMO. Bo nie wiesz, czy właśnie tracisz szansę na karierę, czy po prostu żyjesz w „innej części przyszłości”, która jeszcze nie dotarła do Twojego miasta.
Problem #2: Czy Jesteś „Dekoratorem Excela” Deweloperów?
To bolesne pytanie. – i niestety, w Polsce ma dużo racji bytu.
Architekci często stają się wykonawcami wizji deweloperów. Dostajesz dane: metraż, ilość mieszkań, budżet na m². I Twoja rola? Opakować to w estetyczną formę, która przejdzie przez urząd.
Nie projektujesz przestrzeni dla ludzi. Projektujesz produkty na sprzedaż.
Dlaczego tak jest? Bo w Polsce społeczeństwo za bardzo pozwala na powstawanie „architektury spadochronowej” – budynków, które nie pasują do kontekstu, ale powstają, bo ważniejszy jest kredyt niż jakość otoczenia. Nikt nie protestuje. Nikt nie wymaga lepszej jakości.
Efekt? Brak dialogu. Architekci, inwestorzy, branżyści, urzędnicy – każdy działa w swoim silosie. Nie ma wspólnego stanowiska, nie ma strategii, nie ma długofalowego myślenia.
A przecież architektura to nie tylko budynki. To narzędzie kapitału – jak powiedział B. Reinier de Graaf z AMO. I jeśli nie zrozumiesz, że Twoja rola to coś więcej niż „narysować projekt”, zostaniesz w tym systemie na zawsze.
Problem #3: Era generalistów czy specjalistów?
Już przy okazji konferencji ARCHITEKT, RYNEK, BIZNES, nie tylko Piotr, miał sporo zastrzeżeń do hasła :
„Jestem architektem – jestem liderem procesu inwestycyjnego!„
Teraz podkreślamy ponownie: Zapomnijcie o micie architekta-demiurga, który wie wszystko o wszystkim. Witruwiusz dziś by nie przeżył?
W dzisiejszych czasach architekt nie jest w stanie wiedzieć nawet 10% rzeczy potrzebnych do wykonania skomplikowanych projektów. Projekty są zbyt złożone. Wymagania środowiskowe, energetyczne, strukturalne, technologiczne – to wszystko wymaga ekspertów.
Zawód jest mocno zdefragmentowany – i to jest konieczne. Powstają nowe specjalizacje:
- Architektura w dobie AI (z myślą o AGI)
- Budynki net zero/surplus energetyczne
- Performance-based design (optymalizacja procesów)
- Renowacja i adaptacja budynków
- Centra danych, farmy słoneczne, farmy wiatrowe
- Renaturyzacja i wiele innych…
Co więcej, architekci są coraz bardziej potrzebni w projektach, które tradycyjnie były domeną inżynierów: kolejnictwo, budowa dróg, centra danych (serwerownie), sieci transformatorowe. W tych projektach architekci tworzą raporty oddziaływania środowiskowego, analizują wpływ obiektu na krajobraz, widoczność, zacienianie czy lśnienie (glare), wreszcie organizują przestrzenie dla załogi.
Czy to oznacza, że musisz wybrać wąską niszę i trzymać się jej na zawsze? Niekoniecznie. Ale musisz rozwijać konkretne umiejętności, które wyróżnią Cię na rynku pracy. Nie możesz być „trochę w BIM, trochę w wizualizacjach, trochę w energetyce”. Musisz być kimś, kto wnosi realną wartość i kompetencje w konkretnym obszarze i potrafi to pokazać- Piotr podkreśla – coraz mniej chodzi o to co projektowałeś, a co raz bardziej JAK i CZYM. Będzie jeszcze o tym niżej.
Chcesz lepiej pokazać swoje kompetencje i wartość nowemu pracodawcy. Sprawdź:
WEBINAR SKUTECZNE CV i PORTFOLIO ARCHITEKTA >
Problem #4: Średnie Pracownie Znikną. Albo Się Zmienią.
Tu jest brutalna prawda: najtrudniejsza sytuacja czeka średnie biura (10-30 osób).
Dlaczego? Bo mają wysokie koszty, ale nie mają zasobów na zatrudnienie specjalistów i zwiększenie kompetencji. Nie mogą konkurować z dużymi firmami, które mają budżety na R&D. Nie mogą też działać jak małe pracownie, które są elastyczne i tanie.
W Danii już to widać: duże pracownie są kupowane przez jeszcze większe firmy inżynieryjne. Henning Larsen kupiony przez Ramboll. Architema przez COWI. To trend, który prawdopodobnie nadejdzie do Polski.
Co to oznacza dla Ciebie?
- Jeśli pracujesz w średniej pracowni – szykuj się na zmiany. Albo firma się przekształci, albo zostanie przejęta, albo nie przetrwa.
- Jeśli prowadzisz średnią pracowię – musisz zainwestować w R&D i innowacje. Musisz zatrudnić specjalistów od nowych technologii lub z nimi regularnie współpracować.
„Architekci powinni zdjąć koronę z głowy” – to jeden z najmocniejszych cytatów z rozmowy. Przestańcie udawać, że macie wiedzę o wszystkim. Zatrudnijcie ekonomistów, którzy zarządzą firmą. Zainwestujcie w badania i rozwój. Budujcie budżety na przyszłość.
Bo jeśli tego nie zrobicie, rynek zrobi to za was. I nie będzie pytał o zgodę.’
Możliwa jest także trzecia droga moim zdaniem- Laserowo precyzyjna firma, jak oddział SWAT.
Którą drogę wybierzesz?
Problem #5: Nie Musisz Być Programistą. Ale Musisz Rozumieć Narzędzia.
Patrik Schumacher (Zaha Hadid Architects) twierdzi, że architektura stanie się dziedziną czysto cyfrową. Jego zdaniem młodzi architekci muszą stać się programistami (Python, C#) i mistrzami programowania parametrycznego.
Czy architekt musi być programistą? Nie. Ale musi rozwijać się w różnego rodzaju oprogramowaniu i mieć szeroki wachlarz umiejętności.
To, co liczy się w portfolio XXI wieku, to nie tylko „pracowałem w znanej firmie”. To jakie rodzaje oprogramowania ogarniam i jak szybko mogę się wdrożyć w nowe metody pracy.
Pracownia, która szuka kogoś, kto od pierwszego dnia może używać ich stack’u technologicznego (np. Revit + Grasshopper + Rhino + konkretne pluginy), wybierze Cię nad kogoś z lepszym CV, ale zero doświadczeniem z tym software’em.
Co powinieneś zrobić?
- Przetestuj różne programy (np. Revit vs. ArchiCAD, zwróć uwagę na Allplan) i zobacz, w czym pracujesz lepiej
- Obserwuj zmiany na rynku software’u (np. Affinity jako potencjalny zamiennik dla pakietów Adobe)
- Ucz się pluginów i automatyzacji (np. Grasshopper jako część Rhino)
- Rozwijaj umiejętności w obróbce danych, projektowaniu cyfrowym, Digital Twins
Nie chodzi o to, żeby być mistrzem wszystkiego. Chodzi o to, żeby być na tyle elastycznym, by wdrożyć się szybko.
Co Robić? Praktyczne Kroki
1. Przestań Gonić Każdy Buzzword. Zrób Audyt Swoich Kompetencji.
Zastanów się: jakie umiejętności mam dziś? Jakie z nich są uniwersalne (komunikacja, zarządzanie projektem)? Jakie techniczne (BIM, wizualizacje, programowanie, AI)? Gdzie są luki?
2. Wybierz Swoją Specjalizację. I Idź w Nią Głęboko.
Nie próbuj być dobrym we wszystkim. Wybierz jedną dziedzinę (np. architektura energooszczędna, adaptacje budynków, projektowanie z danymi klimatycznymi) i rozwijaj się w niej systematycznie.
3. Naucz Się Komunikować. To Najważniejsza Kompetencja XXI Wieku.
Komunikacja z zespołem, klientem, branżystami, urzędami – to fundament wszystkiego. Możesz być genialnym projektantem, ale jeśli nie umiesz przekazać swoich pomysłów, nic z tego nie będzie. Ta kompetencja jest UNIWERSALNA I pojawia się w rozmowach albo architekta za każdym razem!
4. Szukaj Dialogu. Rozmawiaj z Innymi o Kondycji Zawodu.
Nie siedź w swojej bańce. Buduj wspólne stanowisko z innymi architektami, urzędnikami, inwestorami. Polska branża musi zostać „zaorania” i zbudowana na nowo – ale to wymaga rozmowy.
5. Obserwuj Zmiany Świadomie. Oddziel Szum od Trendu.
Nie każda nowość jest dla Ciebie. Ucz się rozpoznawać, co jest buzzwordem, a co realnym trendem, który zmieni rynek pracy w ciągu 2-3 lat.
ODNAJDŹ SIĘ W CHAOSIE PROJEKTÓW! > Wypróbuj IC PROJECT i wejdź na wyższy poziom organizacji w swojej pracowni – sprawdź tutaj.
Dlaczego Warto Posłuchać Pełnej Rozmowy?
Ten artykuł to tylko wierzchołek góry lodowej. W rozmowie z Piotrem Zbierajewskim znajdziesz:
- Konkretne przykłady z Danii – jak wygląda praca w kraju, gdzie 90% budynków nawiązuje do kontekstu architektonicznego i materiałowego
- Szczegóły o strukturze firm – kto kupuje pracownie architektoniczne, jak wygląda R&D w biurach projektowych, dlaczego zarządzanie powinno spoczywać na ekonomistach
- Rozmowę o kontraktach i budżetach – jak wygląda system gospodarczy w Danii vs. Polska, dlaczego polski architekt musi zajmować się administracją i konfliktami płatności
- Nowe obszary pracy dla architektów – farmy słoneczne, wiatrowe, kolejnictwo, centra danych, sieci transformatorowe
- Jak przygotować się na zmiany klimatyczne – renaturyzacja, dostosowywanie miast do gwałtownych burz, ochrona nabrzeży
Piotr nie udaje, że ma patent na sukces. Ale pokazuje, jak myśleć strategicznie o zawodzie w czasach chaosu.
Twoje Zadanie na Dziś:
Zanim posłuchasz odcinka, zastanów się nad trzema pytaniami:
- Czy potrafię nazwać swoją główną kompetencję? (Nie „jestem architektem” – ale „specjalizuję się w X”)
- Czy wiem, z jakimi narzędziami chcę pracować w ciągu najbliższych 2-3 lat? (BIM? Parametryka? Wizualizacje? Zarządzanie danymi?)
- Czy rozmawiam z kimkolwiek o kondycji zawodu? (Czy buduję wspólne stanowisko i relacje, czy siedzę w swojej bańce?)
Jeśli którakolwiek z odpowiedzi Cię niepokoi – ten odcinek jest dla Ciebie obowiązkowy.
🎧 Posłuchaj Pełnej Rozmowy
Czujesz FOMO? Nie wiesz, jak się odnaleźć w chaosie zmian? Ta rozmowa da Ci perspektywę, której nie dostaniesz nigdzie indziej. Dostępne na YouTube, Spotify.
SUBSKRYBUJ i zostaw dłuższy komentarz pod filmem:
Co Cię najbardziej zaskoczyło? Jaka była Twoja najważniejsza lekcja z tej rozmowy?
💬 Co Cię najbardziej frustruje w polskiej architekturze? Napisz w komentarzach – chcę wiedzieć, czym żyją architekci.
💌 Jeśli artykuł był wartościowy, podziel się nim z innymi architektami. Razem możemy zmienić podejście do naszego zawodu oraz wesprzyj mnie:
💬 Potrzebujesz Wsparcia w Rozwoju drogi zawodowej?
Czy po tej rozmowie czujesz, że czas przestać być „kolejnym kandydatem” i zacząć być WYBIERANYM przez najlepszych pracodawców?
Twoje CV i Portfolio to pierwsze 30 sekund, które decydują o Twojej karierze.
Stwórz dokumenty aplikacyjne, które:
✅ Wyróżnią Cię wśród setek kandydatów
✅ Przyciągną uwagę rekrutera w pierwszych 5 sekundach
✅ Pokażą Cię jako partnera biznesowego, nie „kolejne ręce do pracy”
✅ Otworzą drzwi do lepszych projektów i wyższych zarobków
✅ Będą działać dla Ciebie przez całą karierę
Webinar „ Skuteczne CV i Portfolio Architekta” to 3 godziny wiedzy od Anny Nowokuńskiej-Maksymiuk, projektantki graficznej i założycielki Studio BLISKO i Wiktora Gruszczyńskiego, architekta z 15 letnim, międzynarodowym, doświadczeniem.
Sprawdź webinar i wyróżnij się!
📧 Nie przegap kolejnych rozmów:
ZAPISZ SIĘ na newsletter i ODBIERZ DARMOWY PDF!
Czy chcesz zdobyć więcej wiedzy, która pomoże Ci w Twojej pracy? Zapisz się na nasz newsletter.
Ten projekt jest jeszcze na naszych deskach kreślarskich. Chcemy być pewni, że gdy już wyjdzie na świat, będzie warty przeczytania. Zapisz się TERAZ i ODBIERZ darmowy PDF „10 kroków skutecznego opracowania architektonicznego”
Lub podeślij link znajomym 😉 kiedyś Ci podziękują 😉 Dzięki !