Praca Architekta 2026? Musisz Się na To Przygotować

Czy Twoja Praca Ma Jeszcze Sens w 2026 Roku?

37% rutynowych zadań, które wykonujesz dziś jako architekt, zostanie zastąpionych przez AI i automatyzację do końca 2026 roku.

To dane z raportów Brytyjskiego Instytutu Architektury i firmy Goldman Sachs. O tym, co dzieje się na rynku właśnie teraz. Średnie pracownie znikają. Duże firmy automatyzują. Klienci płacą mniej, wymagają więcej, a kultura „nieprzespanych nocy” przestaje być etosem branżowym – staje się finansowym sabotażem.

Ale to nie jest problem technologii. To problem naszego modelu biznesowego.

Dwa lata temu opisałem stan polskiej architektury – narzekanie, wypalenie, prestiż bez kasy. Nic się nie zmieniło. A może zmieniło się wszystko, tylko większość z nas tego nie widzi, bo wciąż tkwimy w micie architekta-artysty z Architektury 1.0, pracujemy w fabrykach dokumentacji z ery 2.0, a świat wymaga od nas Architektury 3.0.

W najnowszym odcinku nie narzekam. Pokazuję, co się zmienia, dlaczego to się dzieje i jak się przygotować. To manifest zmian. Czas przestać być reaktywnym kreślarzem map i zacząć być nawigatorem okrętu inwestycji.

Dlaczego o Tym Mówię?

Jestem Wiktor „Albo Architekt”. Od dwóch lat rozmawiam z najlepszymi ekspertami z architektury i innych branż. Aby zrozumieć co się dzieje i odmienić branżę. Zbieram doświadczenia, analizuję trendy i odkrywam jedno: coraz więcej firm szuka wartości gdzie indziej niż w projekcie.

Consulting. Pre-development. Lifecycle management. Research. To nie przyszłość – to dziś. Duże biura jak Foster and Partners czy OMA już mają działy doradztwa. W Polsce ten trend nabiera tempa. A większość architektów wciąż myśli, że ich praca kończy się na oddaniu PDF-a z projektem budowlanym.

Dlatego nagrałem ten odcinek. Bo najwyższy czas na innowacyjność, na zmianę myślenia, na przejście z Architektury 2.0 do 3.0. Mogę Ci w tym pomóc: Konsultacja Strategiczna dla Twojej Pracowni (link).

Problem #1: AI Nie Zastąpi Cię. Zastąpi Chaos.

„37% rutynowych zadań zniknie do 2026. Ale to nie AI jest problemem – to Twój chaos” – i to jest brutalna prawda.

Tak, AI przyspiesza rysowanie. Generuje wizualizacje w minuty. Robi zestawienia materiałowe szybciej niż stażysta. Ale samo wdrożenie sztucznej inteligencji nie jest lekiem na całe zło.

Jeśli w Twojej pracowni panuje chaos – brak procesów, marnotrawstwo czasu, „dopychanie kolanem” projektów w weekendy – AI tylko przyspieszy robienie błędów. Będzie kosztownym wdrożeniem z minimalnym efektem.

Kluczowa zmiana: Uporządkuj, zanim zautomatyzujesz

Tylko w uporządkowanym środowisku AI uwolni efektywność zespołu. To wymaga:

• Wyeliminowania marnotrawstwa – monitoring czasu (narzędzia jak IC Project), identyfikacja „darmowych prac” (poprawki, maile, telefony bez nadzoru).
• Rezygnacji z kultury nadgodzin – dane pokazują, że firmy, które przestały pracować po nocach i zaczęły mierzyć czas, ograniczyły darmowe prace i paradoksalnie zwiększyły marże.
• Produktyzacji usług – zamykanie procesów w konkretne, zrozumiałe rynkowo ramy (np. „Analiza chłonności działki w 48h za X zł”).

Pytanie kontrolne: Czy wiesz, ile godzin „wykrwawiasz się” miesięcznie na nierozliczonych poprawkach?

Jeżeli Twoja odpowiedź brzmi: NIE, to mamy dla Ciebie propozycję:

ODNAJDŹ SIĘ W CHAOSIE PROJEKTÓW! > Wypróbuj IC PROJECT i wejdź na wyższy poziom organizacji w swojej pracowni – sprawdź tutaj.

Problem #2: Polaryzacja Rynku – Znikają Średnie Firmy

Na rynku architektury zachodzi wyraźna polaryzacja. W całej Europie średniej wielkości firmy znikają, ustępując miejsca dwóm modelom:

1. Wielkie podmioty
Posiadają zasoby do obsługi kompleksowych procesów. BIM, automatyzacja, zespoły 60+. Mogą sobie pozwolić na skalę.

2. Małe, butikowe pracownie („Oddziały SWAT”)
Dzięki wysokiej specjalizacji i efektywności dominują w wąskich niszach. Są najlepsi w swoim segmencie rynku lub typie klienta – domy pasywne, CLT, apartamentowce PREMIUM lub trudne tematy administracyjne.

Dlaczego średni giniesz?

Jeśli robisz „wszystko dla każdego”, nie masz ani skali dużych, ani specjalizacji małych. Jesteś towarem. A towary kupuje się najtaniej.

Klient w 2026 roku nie szuka „architekta”. Szuka rozwiązania problemu:

• Deweloper chce maksymalnej PUM i minimalnego ryzyka prawnego.
• Inwestor prywatny chce domu pasywnego z konkretnym budżetem.
• Firma chce biura, które zwiększy produktywność pracowników o 20%.

Jeśli nie mówisz językiem ich problemu, przegrywasz z najtańszą ofertą.

Pytanie kontrolne: Czy potrafisz w 30 sekundach powiedzieć, czym różnisz się od 10 innych pracowni w Twoim mieście?

Problem #3: Sprzedajesz Mapy Zamiast Nawigacji

Oto metafora, która wszystko zmienia:

Kreślarz map dostarcza statyczny rysunek (dokumentację), za co dostaje skromną opłatę. To Architektura 2.0 – fabryka dokumentacji, walka ceną, przetargi „kto da mniej”.

Nawigator okrętu przeprowadza statek (inwestycję) przez niebezpieczne wody, omijając rafy (ryzyka projektowe), dowożąc ładunek bezpiecznie do celu. Korzysta z nowoczesnych przyrządów (AI, BIM, symulacji). To Architektura 3.0.

Za co klient płaci najwięcej?
Nie za samo trzymanie ołówka. Za bezpieczne dotarcie do portu Twojego procesu.

Ewolucja zawodu według Cliffa Mosera

Architektura 1.0: Mit Mistrza
Architekt = artysta-wizjoner. Wszystko kręci się wokół jego geniuszu. Rysunki to dzieła sztuki.
Problem: Mentalnie wiele osób wciąż tu tkwi (uczelnie utrwalają ten mit).
Status: Romantyczna przeszłość.

Architektura 2.0: Fabryka Dokumentacji
Architekt = producent papieru. Komodytyzacja zawodu. Liczą się metraże, terminy, przetargi. Oddzielenie projektowania od budowy. Walka ceną.
Problem: To jest pułapka, w której tkwimy dziś. AI zastąpi nas w tej roli w 2026.

Architektura 3.0: Zarządca Informacji i Ryzyka
Architekt przestaje sprzedawać artefakty (rysunki). Zaczyna sprzedawać wiedzę o cyklu życia budynku, zarządzanie informacją, BIM, Digital Twins, procesach gospodarki cyrkularnej.
Płaci się za efekt i dostarczoną wartość, a nie za czas pracy.

Konkluzja:
Jesteśmy nauczeni myśleć jak 1.0 (artyści), pracujemy w fabrykach 2.0 (kreślarze), a świat wymaga od nas 3.0 (nawigatorów inwestycji).

Czas na zmianę opartą o WARTOŚĆ!

Rozwiązanie: Architekt Jako Partner Biznesowy

Reinier de Graaf z OMA/AMO mówi: „Jeśli nie zrozumiemy ekonomii, staniemy się tylko dekoratorami Excella deweloperów”.

Kluczowa przewaga architektów to świadomość całego procesu inwestycyjnego – od analizy działki po wykonawstwo i życie budynku. Problem w tym, że większość tej przewagi… marnuje.

Co oznacza być architektem 3.0 w praktyce?

1. Przestań być kosztem. Stań się inwestycją.

Zamiast: „Projekt elewacji za 50 tys. zł”.
Powiedz: „Elewacja drewniana zwiększa wartość odsprzedażową o 8% i obniża koszty eksploatacji o 12% rocznie przez 20 lat. To 240 tys. zł oszczędności przy budżecie 5 mln zł. Moja wycena: 100 tys. zł”.

Dla klienta jesteś droższy o 100%, ale zarabiaz Tobą 190 tys. więcej. Kto wygrywa?

2. Opanuj język biznesu

Przestań mówić o „koncepcji” i „wizji”. Mów językiem biznesu:

• ROI (Return on Investment – zwrot z inwestycji)
• CAPEX/OPEX (wydatki kapitałowe vs. operacyjne)
• LCC (Life Cycle Cost – koszty całego życia budynku)
• Oszczędnościach energii, zwiększeniu wartości nieruchomości, redukcji ryzyka

3. Wdrażaj produktyzację usług

Tam gdzie to możliwe zamykaj swoje usługi w ramy i pakiety.
Nie sprzedajesz „robienia koncepcji”. Sprzedajesz:

• „Pakiet Analizy Chłonności Terenu w 48h” (15 tys. zł)
• „Audyt Pre-Development przed zakupem działki” (20 tys. zł + Success Fee jeśli uratowałeś klienta przed złą inwestycją)
• „Consulting Lifecycle – optymalizacja kosztów eksploatacji istniejącego budynku” (ongoing model)

Klient wie, co kupuje, za ile i kiedy dostanie. To skalowalne i łatwe do delegowania.

4. Rozumiej cały proces inwestycyjny

Projekt to tylko fragment. Musisz rozumieć:

• Pre-development (analiza chłonności działki, uwarunkowania administracyjne i prawne inwestycji, zanim klient ją kupi – często najlepsze co możesz zrobić to odradzić zakup i uratować klientowi miliony)
• Projekt (efektywna komunikacja i proces, znaczenie koordynacji, decyzji projektowych i doradztwo w podejmowaniu decyzji)
• Budowę (koordynacja, zarządzanie ryzykiem, wykrywanie kolizji w BIM zanim staną się problemem na placu)
• Lifecycle (jak budynek będzie działał przez 30 lat, Digital Twin do zarządzania obiektem, circular economy)

Decyzja strategiczna: Albo ogarniasz całość (nawigator całej inwestycji), albo specjalizujesz się w jednym etapie i jesteś w nim najlepszy w Polsce.

Model T-Shaped Architect: Kompetencje Przyszłości

Idealny architekt 2026 to T-shaped architect:

Pionowa kreska T: Głęboka wiedza specjalistyczna
(Projektowanie, konstrukcja, materiały, detale – to fundament)

Pozioma kreska T: Szerokie kompetencje biznesowe i komunikacyjne
(Ekonomia, negocjacje, marketing, zarządzanie procesami, AI/BIM, prawo budowlane, finanse)

Dlaczego to działa?

Współczesny profesjonalista musi łączyć sztukę z twardym biznesem i rozumieniem pieniądza. X lat doświadczenia to za mało. Potrzebujesz świadomości kompetencji i umiejętności komunikowania wartości.

Dla młodego architekta:

Twoja wartość to nie Revit. To zrozumienie procesu. To umiejętność powiedzenia inwestorowi: „Ta zmiana w projekcie zaoszczędzi Panu 80 tys. zł na budowie”.
Sprawdź SZKOLENIE SKUTECZNE CV I PORTOLIO ARCHITEKTA >

Dla managera średniego szczebla:

Twoja wartość to eliminacja marnotrawstwa i przestawienie zespołu z trybu reaktywnego („czekamy na maila od klienta”) na proaktywny („doradzamy strategicznie, zanim klient kupi działkę”).

Dla właściciela:

Twoja wartość to zmiana modelu z „fabryki dokumentacji” na „doradztwo strategiczne”, które płaci 3x więcej za tę samą wiedzę.

Przykład z Rynku: Consulting Jako Nowa Normalność

Duże biura już to robią:

• Foster and Partners – dział researchu i strategii miejskiej
• OMA – think tank architektoniczny i advisory
• Bryden Wood – sprzedają systemy budowlane i oprogramowanie, nie tylko projekty

W Polsce trend nabiera tempa:

• Maciej Zawadzki – consulting architektoniczny i urbanistyczny THE LURE, URBAN KGK
• Agnieszka Kalinowska-Sołtys – przeszła z APA WOJCIECHOWSKI do zarządu UN Global Compact Network Poland
• Ja (Wiktor Gruszczyński)– tworzę usługę konsultingową dla architektów a w mojej pracy projektowej, na co dzień, też jest więcej doradztwa niż tworzenia projektów.

Coraz więcej firm szuka wartości gdzie indziej niż w projekcie. Nie czekają na zlecenie „zrób mi projekt budowlany”. Proponują wartość:

• „Pomożemy Ci ocenić, czy warto kupić tę działkę” (feasibility study)
• „Zoptymalizujemy Twój istniejący budynek pod koszty energii” (retrofit consulting)
• „Przeprowadzimy audyt Twojej inwestycji, zanim podpiszesz umowę z wykonawcą”
• „Pomożemy Ci podjąć najlepsze decyzje na etapie projektowym”

To jest przyszłość. Albo już teraźniejszość dla tych, którzy to rozumieją.

Dlaczego Warto Posłuchać Pełnego Odcinka?

Ten artykuł to tylko zarys. W 21-minutowym odcinku znajdziesz:

• Konkretne dane z raportu brytyjskiego Instytutu Architektury o automatyzacji
• Ewolucję Mosera (1.0 → 2.0 → 3.0) rozpisaną szczegółowo z przykładami
• Praktyczne wskazówki o wdrażaniu nowych zakresów i kompetencji
• Moje refleksje z tegorocznych rozmów i lektur
• Sugestie działania na 2026 rok – na co zwracać uwagę, żeby nie wypaść z rynku

To piguła konkretów. Esencja wiedzy z roku rozmów, zgęszczona do 21 minut konkretów.

---

Twoje Zadanie na Dziś: 3 Pytania Kontrolne

Zanim posłuchasz pełnego odcinka, zastanów się:

1. Czy wiem, ile kosztuje moja godzina pracy?
   (Nie stawka dla klienta – rzeczywisty koszt z uwzględnieniem darmowych poprawek, maili, chaosu)
2. Czy potrafię wycenić wartość mojej pracy dla klienta, a nie tylko swój czas?
   (Nawigator vs. kreślarz map)
3. Czy jestem gotów przestać być kreślarzem map i zacząć być nawigatorem inwestycji?

Jeśli którakolwiek odpowiedź Cię niepokoi – ten odcinek jest dla Ciebie obowiązkowy.

🎧 Posłuchaj Pełnego Odcinka

Rynek się zmienia. Pytanie brzmi: czy zmienisz się razem z nim, czy zostaniesz tym, który ostatni gasi światło w fabryce dokumentacji. Albo architekt jest dostępny na YouTube, Spotify i innych platformach.

SUBSKRYBUJ (idziemy po 1000 subskrypcji) i zostaw dłuższy komentarz dla zasięgu pod filmem i wspólnie odmieńmy branże. Co Cię najbardziej zaskoczyło?

💌 Jeśli artykuł był wartościowy, podziel się nim z innymi architektami. Razem możemy zmienić podejście do naszego zawodu oraz wesprzyj mnie:

---

💬 Potrzebujesz zmian w swojej pracowni?

W 2026 roku buduję usługę konsultingu dla architektów.

Jeśli szukasz wsparcia w:

• Transformacji swojego modelu biznesowego (z 2.0 na 3.0)
• Zmianie procesów i eliminacji marnotrawstwa
• Budowaniu strategii positioning i Value Based Pricing
• Wdrożeniu produktyzacji usług

Napisz: alboarchitekt@gmail.com z tematem [Konsultacja 2026]

lub zajrzyj do sklepu

---

📧 Nie przegap kolejnych rozmów i materiałów dodatkowych:

Lub podeślij link znajomym 😉 kiedyś Ci podziękują 😉 Dzięki !