Jak wygląda praca architekta? Jak zarabiać więcej? 2024

Aktualnie, praca każdego architekta wygląda inaczej. Trudno też mówić o jednym architekcie.

Tego typu pytania i opinie pojawiają się w internecie co tydzień. Jak jest naprawdę?

Dwa oblicza zawodu architekta

Medialnie praca w architekturze prezentuje się bajecznie. Na portalach internetowych znajdziemy wywiady z głównymi projektantami, czasopisma pełne są pięknych zdjęć i wizualizacji, toczą się zaangażowane dyskusje o wpływie architektury na jakość życia, społecznej odpowiedzialności, technologiach i rozwiązaniach proekologicznych.

Z jednej strony jakość polskiej architektury wzrasta. Wiele realizacji jest na światowym poziomie.
Polskie projekty i pracownie, w ostatnich latach coraz częściej są doceniane na międzynarodowych festiwalach i w ogólnoświatowych konkursach. Czołowi architekci odważniej mówią o realizacjach
w prestiżowych zagranicznych lokalizacjach.

Z drugiej strony nieustannie słychać narzekania na stan zawodu, zarobki, wyrabianie nadgodzin, że jest wiele lepszych zawodów na „A”, a określenie architekt zostało zawłaszczone przez programistów. Pojawiają się alarmujące artykuły o kondycji psychicznej studentów architektury i wypaleniu zawodowym projektantów.

Czy jest tak dobrze, czy tak źle? Znając życie prawda leży gdzieś po środku. Wiem jedno- czas na zmiany.

Czy Izba Achitektów, SARP i uczelnie są winne?

Od lat toczy się dyskusja o odgórnym cenniku usług i regulacji wynagrodzeń. Architekci tęsknym okiem spoglądają na ustalone widełki płac i ceny, które obowiązują w Austrii, czy zarobki w krajach skandynawskich. To jest polityka, zostawmy to na boku, szeregowy architekt nie ma na to wpływu.
Czy można winić edukację architektoniczną? Cały polski system edukacji to temat na oddzielną, wielką dyskusję. Faktem jest, że studia architektoniczne w niewielkim stopniu przygotowują nas na do realiów pracy w zawodzie, a w kwestiach biznesowych wcale.

Kiedy w 2011 wchodziłem na rynek pracy, prawdopodobnie, jak wielu moich kolegów, pełen byłem wiedzy teoretycznej, ale o moja świadomość o aspektach finansowych czy skuteczności była niewielka. W pierwszej pracy zarabiałem 2000 netto na umowę o dzieło, ale nie winię za to ani pracodawcy, ani rynku. Z perspektywy czasu frustracja architektów zupełnie mnie nie dziwi. Wierzę natomiast, że tę sytuację można zmienić. Potrzebna jest praca u podstaw. Zredefiniowanie pracy w architekturze. Dlatego powstał ten blog. Zanim jednak powiemy jak powinien pracować architekt, ustalmy jak wygląda praca w architekturze w 2024 roku.

Co to jest architekt? Definicje

Najpierw teoria, potem praktyka. Rzućmy okiem na kwestie akademickie. W poszukiwaniu definicji zajrzałem najpierw na strony internetowe kilku wydziałów krajowych i zagranicznych. Na moim almamater WAPW jest profil Profil Absolwenta Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Streściłbym go do dwóch zdań:

Architekt wykonuje różnorodne twórcze zadania z dziedziny projektowania i współpracy z branżami technicznymi. Ma szeroki zakres umiejętności, które mogą również przydać się w innych branżach i profesjach.

Zbyt szeroko i ogólnie? Być może, ale w skali globalnej, spektrum możliwości zawodowych po architekturze jest rozległe. Wielu absolwentów znajduje zatrudnienie w innych branżach, ponieważ kompetencje około architektoniczne są potrzebne nie tylko w środowisku budowlanym. Sam, w CV, mam epizod w game devie. Na egzaminie końcowym na studiach, na pytanie „Co to jest architektura?” są setki możliwych odpowiedzi. Dlatego, trudno o wąską definicję architekta.

Wikipedia proponuje następującą:

Architekt (łac. architectus, gr. arkhitekton) – zawód zaufania publicznego w dziedzinie projektowania i wznoszenia budowli, także inicjator i organizator czegoś. Architektami określa się także osoby biegłe lub uczone w dziedzinie architektury, architektury krajobrazu, architektury wnętrz.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Architekt

Mam wrażenie, że ta definicja również nieco rozmija się z praktyką, mocno podkreślając znaczenie jednostki. Współcześnie, w architekturze, owszem są wielkie jednostki, wielcy twórcy, ale nie działają sami, za większością z nich stoją zespoły, sztaby ludzi.

Współcześnie architektura, bardziej niż kiedykolwiek, to sport zespołowy.
Nie ma jednego architekta.

Projektowanie budynków, szczególnie tych większych, to proces złożony wymagający współpracy wielu specjalistów, wieloetapowej koordynacji i dobrych procesów.

Architekt wg AI i rynku pracy

Co może dać nam lepszy pogląd na kwestie praktyczne, jeśli nie ogłoszenia o pracę? Najpierw zadałem pytanie rewelacji minionego roku, czyli sztucznej inteligencji CHAT GPT. Jeżeli chcesz, sprawdź sam, użyłem promptu:

„napisz typowe polskie ogłoszenie o pracę dla architekta„

Według CHAT GPT typowe Polskie ogłoszenie o pracę wygląda tak:

Opis Stanowiska: Jesteśmy dynamiczną firmą z branży architektonicznej poszukującą doświadczonego i kreatywnego architekta dołączającego do naszego zespołu. Oferujemy atrakcyjne projekty w różnych sektorach, od budownictwa mieszkaniowego po obiekty użyteczności publicznej.

Obowiązki:
Projektowanie i opracowywanie koncepcji architektonicznych zgodnie z wymaganiami klientów.
Przygotowywanie kompleksowej dokumentacji projektowej, w tym rysunków technicznych, specyfikacji, i planów budowlanych.
Współpraca z zespołem projektowym i innymi działami firmy.
Uczestnictwo w spotkaniach z klientami, prezentacje projektów oraz wspieranie procesów negocjacyjnych.
Monitorowanie postępu projektów i dostosowywanie ich do ewentualnych zmian.

Wymagania:
Wykształcenie wyższe z zakresu architektury.
Minimum [X] lat doświadczenia w branży architektonicznej.
Znajomość programów graficznych, takich jak AutoCAD, SketchUp, Adobe Creative Suite itp.
Umiejętność pracy w zespole i dobra organizacja pracy.
Kreatywność, innowacyjne podejście do projektowania.
Znajomość przepisów budowlanych i norm technicznych.
Komunikatywność i umiejętność prezentacji projektów.

Oferujemy:
Atrakcyjne wynagrodzenie adekwatne do doświadczenia i umiejętności.
Interesujące projekty i możliwość rozwoju zawodowego.
Przyjazne środowisko pracy.
Elastyczne godziny pracy. Pakiet benefitów, w tym prywatna opieka medyczna.

Jak Aplikować: CV oraz portfolio prosimy przesyłać na adres [adres e-mail] do [data zamknięcia rekrutacji]. W temacie wiadomości prosimy wpisać „Aplikacja na stanowisko Architekta – [Twoje Imię i Nazwisko]”.

Dzięki Chat 😉 . Obserwuję rynek pracy od ponad dekady i mam wrażenie, że propozycja AI jest powyżej średniej. Z ciekawości, przygotowując ten spis, rzuciłem okiem na kilka popularnych miejsc
z ogłoszeniami o pracę dla architektów. Mamy 2024 roku, a wciąż możemy znaleźć ogłoszenia dosłownie jednozdaniowe: „zatrudnimy architekta”. Jako ciekawostkę, wklejam jeszcze prześmiewcze ogłoszenie sprzed ponad 10 lat, które przypomniał mi wczoraj FB:

Żarty na bok, wg ogłoszeń o pracę typowy architekt prezentuje się mniej więcej tak 
(i opowiem Ci jeszcze kiedyś na ten temat ciekawą anegdotę): 

• Ukończone studia na wydziale architektury 
• 2-3 lata pracy w zawodzie, 
• czasem z dopiskiem: przy opracowywaniu dokumentacji lub jakiegoś typu budynków (mieszkania, biura, użyteczność publiczna)
• znajomość kilku programów: wciąż najczęściej CAD i sketchup, zdarzy się REVIT i jakieś programy graficzne
• CECHY: kreatywny, elastyczny, odporny na presję 
• tani 😉 (wg obiegowej opinii)

Bądźmy szczerzy, to mówi wiele, choć chyba w nie do końca pozytywny sposób. 

Nie ma jednego architekta!

Dość wstępu! Aby zacząć odpowiadać na tak złożone zagadnienie jak CO TO JEST ARCHITEKT?Spróbujmy scharakteryzować zawód/ pracę  współczesnego architekta odpowiadając na 3 pytania:

GDZIE? CO? JAK?

UWAGA: Ponieważ każdy punkt z poniższych odpowiedzi zasługuje na oddzielny artykuł (zostawmy to na przyszłość), dlatego na potrzeby tego wpisu tylko ogólnie poruszę każde zagadnienie.

Gdzie pracuje architekt?

POLSKA / ZAGRANICA 

Na alboarchitekt.pl chcę koncentrować się głównie na realiach pracy nad Wisłą, dlatego najpierw kilka słów o pracy za granicą. Sam miałem przyjemność zebrać trochę doświadczenia w Glasgow, Stambule i Grazu. 

Z całego serca polecam spróbować stażów, wymian i wyjazdów zagranicznych, nawet myśląc o docelowej pracy w Polsce. Wyjazdy, nowe znajomości, poznawanie odmiennych punktów widzenia, metod projektowych i edukacyjnych, niesamowicie otwiera umysł. Jesteśmy obywatelami świata.
Dajcie znać w komentarzach jeśli byliście na stażu lub pracowaliście za granicą, jak wrażenia?

PRACA W ARCHITEKTURZ ZA GRANICĄ to skomplikowany temat, ponieważ specyfika pracy na pewno będzie się różniła między poszczególnymi krajami, spróbujmy sobie więc określić zagranicę jako ogólny „zachód” i zamknąć w kilku punktach: 

• Dużo bardziej uregulowany rynek
• Więcej korporacji i związanych z tym możliwości i ograniczeń
• Inne regulacje prawne, przepisy i standardy
• Inne płace i kultura pracy
• Inne technologie, oprogramowanie i zwyczaje

Warto nadmienić, że ze względu na sytuację gospodarczą i geopolityczną coraz więcej firm zagranicznych, z Anglii, z Austrii, z Niemiec, ze Skandynawii otwiera u nas swoje filie i tym korzystniej jest poznać specyfikę pracy za granicą.

PRACA W ARCHITEKTURZE W POLSCE. Nasze podwórko. Mimo tego, że pod pewnymi względami, wciąż gonimy zachód, sukcesy polskich pracowni pokazują, że nie mamy się czego wstydzić na arenie międzynarodowej. Potrafimy wnieść do architektury świeże słowiańskie spojrzenie. Z drugiej strony jesteśmy trochę dzikim wschodem, co objawia się pewną dozą folwarczności z lat 90, długiem technologicznym, skomplikowanym środowiskiem administracyjno-prawnym. Dobrą stroną tej sytuacji jest to, że jeśli dobrze pokombinujesz możesz, moim zdaniem wypracować nowy standard, znaleźć swoją niszę – co pokazują przykłady z innych branż oraz kilka polskich firm. Podsumowując:

• Zbyt wolny progres technologiczny- wciąż wiele pracowni i inwestorów nie korzysta z BIM, o automatyzacjach nie wspominając
• Sporo naleciałości z lat 90- w biurach, administracji, prawie, polityce
• Zawiłości prawne i administracyjne
• Rynek wciąż rozwijający się, ale i nieprzewidywalny

MAŁE MIEJSCOWOŚCI / DUŻE MIASTA

Podstawy pracy są podobne, ale tematy, specyfika, uwarunkowanie i otoczenie mogą się różnić

PRACA W ARCHITEKTURZE W MAŁYCH MIEJSCOWOŚCIACH. To przede wszystkim środowisko mniej zurbanizowane, mniejsze tematy. Architekt częściej może być tylko usługodawcą w zakresie modyfikacji istniejącej zabudowy. Tereny okołorolne i zagadnienia takie jak zabudowa siedliskowa, odrolnienia działek, doprowadzenia mediów i dróg dojazdowych i sąsiedztwa lasów. Najpopularniejsze tematy: zabudowa jednorodzinna i hale przemysłowe. Z drugiej strony mniejsze miejscowości też się rozwijają i powstają tam nowe obiekty użyteczności publicznej : centra kultury, nowe szkoły albo mariny itp. Mozna też pewnie trafić wille z pięknym widokiem lub inny ciekawy temat.

• Miejsca z ograniczonym uzbrojeniem terenu
• Więcej tematów okołorolnych (lasy, odrolnienia, siedliska)
• specyfika lokalnych urzędów
• potocznie mniej „ambitne” tematy, choć pewnie mogą zdarzyć się perełki
• Mniejsze produkty architekta. Przeróbki rozbiórki dobudówki modyfikacje 
• Zdarzają się tematy wyjątkowe
• Sprawy sąsiedzkie w stylu sami swoi 😉

PRACA W ARCHITEKTURZE W DUŻYCH MIASTACH. Lokalizacja, w której ja działam najwięcej. Większe firmy, większe inwestycje, większe tempo. Otoczenie silnie zurbanizowane, gęsta zabudowa i jej wzajemne relacje mogą generować sporo kłopotów technicznych i administracyjnych. Kwestie polityczne mogą odgrywać duża rolę szczególnie przy większych tematach. Często jest dużo więcej opracowań, załatwiania i spraw urzędowych niż samego projektu.

• Większe inwestycje 
• Komplikacje własnościowe
• Trudne sytuacje z działkami 
• Przesłanie i zacienianie wielu obiektów
• Gęsta zabudowa i większa intensywność
• Kwestie polityczne i skomplikowane zakresy oddziaływania inwestycji

MAŁA FIRMA / DUŻA FIRMA

PRACA W ARCHITEKTURZE W MAŁEJ FIRMIE. Mniejsze pracownie to zazwyczaj mniejsze zlecenia, a to oznacza, że masz większą szansę aby pracować przy temacie od pierwszych kresek do budowy i oddania do użytku. Łatwiej jest wziąć udział w całym procesie projektowo-budowlanym. Masz bliższy kontakt ze wszystkimi współpracownikami, a spektrum Twoich zadań może być szersze.

• Mniejsze tematy i szybsze 
• Kontakt z całym procesem projektowym
• Szersze spektrum zadań
• Znasz wszystkich

PRACA W ARCHITEKTURZE W DUŻEJ FIRMIE. Większe organizacje potrzebują dużych tematów. Te często są prestiżowe, ale z drugiej strony potrafią ciągnąć się latami. Zatrzymywać. Są podatne na zmiany przepisów, zmiany rynkowe. Przy dużych tematach możesz nie doczekać realizacji obiektu i znam wiele osób, które z tego powodu porzuciły architekturę dla wnętrz. Z drugiej strony udział w realizacji wieżowca czy wielkiego muzeum to nie lada doświadczenie. Duże biura powinny mieć większe budżety i dostęp do bardziej zaawansowanego oprogramowania. Należy świadomie kontrolować swoje zadania. Można się w czymś wyspecjalizować lub też utknąć przy rysowaniu toalet, mieszkań, fitoutów lub tylko jednej fazy projektu.

• Tematy, które trwają wiele lat
• Więcej benefitów, teoretycznie lepsze rozwiązania technologiczne- oprogramowanie
• Podział obowiązków- można utknąć przy jednej rzeczy
• Duży zespół, mniej się zna współpracowników
• Inny przepływ informacji

Dla kogo projektuje architekt? (bonus)

To temat na oddzielną analizę, ale jeśli porównamy architekturę do lekkiej atletyki to, typ klienta, podobnie jak typ projektowanego budynku, można porównać do oddzielnych dyscyplin, które rządzą się własnymi zasadami.

Co robi architekt? 

ASYSTENT ARCHITEKTA / MŁODSZY PROJEKTANT / KREŚLARZ

Asystent architekta to kluczowa rola architekturze, pełniąca funkcję wsparcia dla doświadczonych architektów w realizacji projektów architektonicznych. Osoba na tym stanowisku angażuje się w szeroki zakres działań, począwszy od wstępnych prac badawczych, przez tworzenie modeli i wizualizacji, po przygotowanie dokumentacji technicznej i prezentacji dla klientów. Asystent architekta ma także często współpracuje przy planowaniu i koordynacji projektów, co wymaga zdolności organizacyjnych oraz umiejętności pracy w zespole. Praca ta oferuje możliwość nauki i rozwoju w praktycznym środowisku, stanowiąc fundament dla budowania kariery w architekturze. Asystenci pomagają w przekształcaniu wizji architektonicznej w rzeczywistość.

Droga rozwoju do coraz bardziej odpowiedzialnych zadań:
asystent architekta > architekt > starszy architekt.

SPECJALIŚCI

Zazwyczaj w miarę rozwoju i zdobywania doświadczenia projektant zdobywa szczegółową wiedzę i może specjalizować się w jednej lub kilku dziedzinach- jest tego sporo więc wypunktuję:

GRAFIK 3D WIZUALIZATOR

Wyszczególniam wizualizatorów gdyż często tworzą oni oddzielne firmy specjalizujące się wyłącznie w kwestiach wizualnych i są bezcenną pomocą przy konkursach lub przy tworzeniu materiałów marketingowych dla deweloperów. Ta gałąź branży jest trochę zagrożona przez AI, ale z drugiej strony nowe technologie dają niezłe pole do rozwoju. Do tej grupy zaliczyłbym, takie specjalizacje jak:

BIM ARCHITEKT / BIM MASTER / BIM MANGER

Specjaliści za zakresu programów i technologii BIM, czyli zapisu i modelowania informacji o budynku. Dbają o standardy, parametryzacje, tworzenie komponentów i zapis informacji o projektowanym obiekcie w tworzonym, cyfrowym modelu budynku lub budowli.

ARCHITEKT PROWADZĄCY / KOORDYNATOR PROJEKTU / PROJECT MANAGER

Zazwyczaj doświadczony projektant, który odpowiada za organizację pracy, nadzoruje koordynacje, odpowiada za komunikację z inwestorem oraz pilnuje budżetu, harmonogramu i jakości projektu.

GŁÓWNY ARCHITEKT / WŁAŚCICIEL PRACOWNI

W wielu polskich pracowniach, wciąż, główny architekt, właściciel i CEO ( często też dyrektor sprzedaży i marketingu) to jedna i ta sama osoba. Nadzór nad działaniem firmy, negocjacje umów, pozyskiwanie zleceń i klientów, kwestie polityczne i ostateczne decyzje projektowe są w jego zakresie.

Pozwól, że tu skończę odpowiedź na pytanie CO ROBI ARCHITEKT? temat na pewno można poszerzyć. Daj znać w komentarzu jeśli coś byś dodał lub zestawił inaczej. Przejdźmy do ostatniego, ale jakże ważnego pytania:

Jak pracuje architekt?

(lub jak powinien, aby więcej zarabiać)

Mam wrażenie, że sytuacja architektów w Polsce nie jest wyjątkowa. Podobnie do nas narzekają architekci, na przykład w Wielkiej Brytanii. Można zauważyć, że mechanizmy zmiany pokoleniowej, mentalnej, organizacyjnej zachodzą w całej polskiej gospodarce.

Gdy rynki mają tak wielki zasięg i rządzi nimi tak wielka konkurencja – o wiele większa niż kiedyś – niewielkie różnice w jakości decyzji (….)przekładają się na znacznie większe różnice w zyskach (…).„
Robert H. Frank „Dlaczego piloci kamikadze zakładali hełmy„

Ponadto zeszły rok i krocząca rewolucja AI pokazały, że stoimy na krawędzi olbrzymiej zmiany, a za 10 -20 lat nie tylko branża architektoniczna, będzie wyglądać zupełnie inaczej. Lepszy los czeka tych, którzy mają proaktywną postawę, uczą się, rozwijają i potrafią być elastyczni (czy nie są to cechy architektów?). Dotyczy to zarówno jednostek, jak i organizacji. Ale szczerze mówiąc, czy jest to coś nowego?

Praca w architekturze w 2024 roku?

Są dni ciężkie i piękne, jak wszędzie. Moim zdaniem jeżeli masz otwartą głowę, dobry mindset, trochę szczęścia, edukujesz się (nie tylko achitektonicznie, ale może przede wszystkim biznesowo- tych kompetencji bardzo nam brakuje) i świadomie podchodzisz do swoich celów życiowych i zawodowych możesz wymiatać i mieć za to płacone. Jeżeli jesteś na początku swojej drogi zawodowej, im wcześniej zaczniesz tak myśleć tym lepiej. Świat i gospodarka się zmieniają i architekci też muszą zmienić sposób w jaki postrzegają i projektują swoją pracę.

Jak wyglądają wynagrodzenia?

Banał, ale nic nie jest dane na talerzu – nawet, aby dostać podwyżkę, trzeba pójść do szefa i umieć sprzedać swoje racje. Uważam, że jeżeli jesteś świadom swoich mocnych stron, rozmawiasz z ludźmi (nic nie stoi na przeszkodzie, aby pójść do biura architektonicznego lub spróbować dotrzeć do architekta, którego prace podziwiasz, dobrze też rozmawiać z osobami spoza środowiska), edukujesz się i masz postawę proaktywną- umiesz się wycenić, negocjować, wiesz co chcesz dostać, a nie bierzesz to co Ci dają, to, mówiąc kolokwialnie, jesteś w stanie ogarnąć.

Coś jeszcze?

Tak. Aby pracować w architekturze lepiej, abyś kochał tę pracę, lub jeden z jej aspektów. To prawda, że w tym zawodzie jest misja i piękno oraz to prawda, że w tym momencie na rynku architektonicznym jest sporo spraw do uporządkowania, a nawet zaorania. I właśnie dlatego powstał alboarchitekt.pl, aby pomóc zmienić obraz branży i pomóc architektom w ich pracy.

Zapraszam do komentowania, zapisz się na newsletter (i odbierz prezent), subskrybuj mój kanał YouTUBE.

Jeżeli podobał ci się ten wpis, możesz postawić mi kawę.

POSTAW MI KAWĘ !!!

💬 Potrzebujesz Wsparcia w Rozwoju drogi zawodowej?

Czy po tej rozmowie czujesz, że czas przestać być „kolejnym kandydatem” i zacząć być WYBIERANYM przez najlepszych pracodawców?

Twoje CV i Portfolio to pierwsze 30 sekund, które decydują o Twojej karierze.

Stwórz dokumenty aplikacyjne, które:

✅ Wyróżnią Cię wśród setek kandydatów
✅ Przyciągną uwagę rekrutera w pierwszych 5 sekundach
✅ Pokażą Cię jako partnera biznesowego, nie „kolejne ręce do pracy”
✅ Otworzą drzwi do lepszych projektów i wyższych zarobków
✅ Będą działać dla Ciebie przez całą karierę

Webinar „ Skuteczne CV i Portfolio Architekta” to 3 godziny wiedzy od Anny Nowokuńskiej-Maksymiuk, projektantki graficznej i założycielki Studio BLISKO i Wiktora Gruszczyńskiego, architekta z 15 letnim, międzynarodowym, doświadczeniem.

Sprawdź webinar i wyróżnij się! >>

📧 Nie przegap kolejnych rozmów i materiałów:

Lub podeślij link znajomym 😉 kiedyś Ci podziękują 😉 Dzięki !